PRP TEDAVİSİ
PRP

PRP tedavisi nedir?

PRP yani Platelet Rich Plasma kişinin kendisinden bir miktar kan alınarak trombositleri ayrılır, konsantre hale getirilir. Böylece otolog (kişinin kendisine ait) büyüme faktörlerinin konsantre halde elde edilebilmesi ve hastalık içeren bölgeye uygulanabilmesi sağlanır.  Kan sıvı bölüm (plazma) ve hücreler olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Kanda bulunan hücreler alyuvar, akyuvar ve trombositlerdir.

Trombositler kanamanın durmasını sağlamayan ve  yara bölgesinde hızlı iyileşmeyi sağlamada önemli bir görev üstlenir. Trombositler iyileşmeyi başlatan  birçok büyüme faktörü (growth factor) nü bulundurur. Protein olan büyüme faktörleri yaralanmış-örselenmiş doku üzerinde biyolojik iyileşmeyi sağlayıcı ve hızlandırıcı etkileri olduğu bilinmektedir.

Trombositler genelde yaralanmış bölgeye kan akımı ile ulaşırlar. İlk temel hedef damar çeperinde bir tıkaç oluşturmak ve kanamanın durmasını sağlamaktır. Daha sonraki süreçte yaralanmış dokunun iyileşmesi ve normal sürecin işlemesini sağlamaya çalışırlar. Laboratuar çalışmalarında trombositlerin iyileşmeyi sağlayan ve hızlandıran çeşitli büyüme faktörlerini konsantre olarak içerdiği gösterilmiştir. Bunlara örnek olarak: Platelet derived growth factor,Transforming growth factor-ß, Endothelial growth factor, Epithelial growth factor, Insulin like growth factor, Hepotocyte growth factor, Fibroblast growth factor, Cartilage derived morphogenic protein, verilebilir. Bu yöntemle, yaralı veya hasta bir dokuya kişinin kendi kanının plazması yani büyüme faktörleri, konsantre olarak uygulanmış olur. PRP’de yani trombositten zengin plazmada, normal plazmaya göre daha fazla büyüme faktörü salınır ve böylece normal yara iyileşmesine göre daha fazla sayıda kök hücre buraya gelir. Bazı hastalıklarda birden fazla (zaman aralıklarına yayarak) enjeksiyon yapmak gerekebilir.. PRP işleminin etkisi 3 hafta içinde belli olduğu için enjeksiyonlar arası en az 3 hafta olmalıdır. Hastaların çoğu tek enjeksiyonla iyileşme sağlar, ağrının azaldığı ama tam geçmediği durumlarda 3 hafta sonra işlem tekrarlanabilir. Genellikle 3 enjeksiyon önerilir. Üç doz PRP enjeksiyonu yapılıp iyileşmede hiçbir ilerleme olmayan hastalarda israrcı olmamak gerekir.   PRP işlemi yapımından sonraki günler bazen ağrı artış gösterebilir fakat daha sonraları ağrı azalarak geçer. Her hastanın PRP den fayda gördüğü sure hastalığın şiddetine ve ne zamandır varolduğuna (akut veya kronik) gore değişir.

Hangi durumlarda PRP uygulanır?

Tendon (kiriş) yaralanmaları

  • Tenisçi dirseği (lateral epikondilit)
  • El bileği tendinitleri
  • Patellar tendinit, kronik diz önü ağrısı
  • Topuk dikeni (plantar fasiit)
  • Omuz ekleminin kronik tendinitleri (kalsifik tendinit)
  • Tendon onarımının uyarılması
  • Aşil (topuk) tendon yaralanmalarının iyileşmesinin hızlandırılması

Bağ yaralanmaları:

  • Diz eklemi iç yan bağ yaralanmaları
  • Kronik ayak bileği iç yan bağ (deltoid) yaralanmaları
  • Kronik ayak bileği dış yan bağ yaralanmaları

Kıkırdak sorunları (aşınma-kireçlenme):

  • Geniş alanlı kıkırdak aşınmalarının-kayıplarının onarımı
  • Diz eklemi kireçlenmesi –aşınması (osteoartrit)
  • Talus osteokondral yaralanmalarının tedavisinde
  • Menisküs yaralanmalarının tamirinde  

Kemik sorunları:

  • Kırık iyileşme sorunları (kaynamama)
  • Sporcularda iyileşmeyen stres kırıklarının tedavisinde

Hangi durumlarda PRP uygulanmaz?

Pıhtılaşma bozukluğu olanlarda, trombosit sayısı düşük olanlarda, tedavi edilecek bölgede enfeksiyonu olanlarda, aktif kanser hastalarında, ateşli hastalıklarda, kronik karaciğer hastalıklarında ve heparin ya da warfarin gibi kan sulandırıcı ilaçlar kullanılıyorsa uygulama yapılmaz. Aspirin, E vitamin, kanı incelten ilaçlar kullanılıyorsa, bu ilaçların kesilmesi gerekmez ancak yan etkiler konusunda dikkatli olunması gereklidir.

PRP’nin avantajları nelerdir?

Basit ve riski birçok yönteme göre azdır. Alerji ihtimali veya doku reaksiyonu riski yoktur çünkü sizin kanının ayriştırılarak size tekrar verilmektedir.

Diz ağrılarında PRP hangi durumlarda uygulanır?

Dizde  kıkırdak defekti, menisküs yırtığı olan hastalarda ameliyat sonrası ve ameliyat sırasında iyileştirmeyi hızlandırma amaçlı ek tedavi olarak önerilir. Yaygın ileri artrozu olan hastalarda etkinliği yoktur. Diz kireçlenme –aşınması (osteoartrit) ile ilgili PRP uygulamaları evre 1-3 arası hastalarda yapılmıştır. Özetle belirtmek gerekirse PRP tedavisi, osteoartritin (kireçlenmenin) cerrahi tedavisine alternatif olarak görülmemelidir. Bir ortopedi uzmanı tarafından cerrahi tedavi (total protez vb) endikasyonu konmuş hastada PRP tedavisinin alternatif olabileceği veya cerrahiye gereksinimi ortadan kaldıracağı düşünülmemelidir.

Kırık iyileşme sorunları (kaynamama) da PRP uygulanır mı?

Yapılan deneysel çalışmalarda, PRP uygulamasının kırık iyileşmesini radyolojik olarak (çekilen grafilerdeki görüntü), biyomekanik olarak (çeşitli makineler ile uygulanan dayanıklılık testleri) ve histolojik olarak (mikroskopik doku incelemesi)  uygulanmayan gruba kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı oranda olumlu yönde etkilediği gösterilmiştir

Kas iskelet sorunlarında PRP’nin etkili olmadığı alanlar nelerdir?

Omuz ekleminde mevcut olan rotator cuff (rotatuar manşet) yaralanmaları. Eklem kireçlenme –aşınması (osteoartrit)

PRP sonrası olası sorunlar nelerdir?

Uygulama sonrası eklem içinde veya yumuşak dokularda nadiren de olsa ısı artışı, kızarıklık, ağrı oluşabilir. Bu süreç1-3 gün sürebilir. Sterilizasyon kurallarına uyulsa dahi az da olsa enfeksiyon (mikrop kapma) riski her girişim gibi mevcuttur.

Diz içi kullanılan diğer enjeksiyonlar nelerdir?

  • Viscosuplementasyon yani hyaluronic asit enjeksiyonları
  • Polinükleotid jeller
  • Kemik iliği ve yağ dokusu kaynaklı kök hücre tedavisi.
  • Ozon tedavisi